Ninh Thuận là tỉnh có đông người Chăm theo đạo Bàlamôn sinh sống. Lễ hội Katê, một trong những lễ hội hàng năm quan trọng được người Chăm bảo tồn, gìn giữ và duy trì.
Ngày 14/10 (nhằm ngày 1/7 Chăm lịch), hàng ngàn đồng bào Chăm và du khách thập phương kéo về khu tháp Pô Klong Garai (TP Phan Rang - Tháp Chàm, Ninh Thuận) để tham dự lễ hội Katê năm 2023.
Lễ hội bắt đầu từ cuối tháng 6 Chăm lịch và kéo dài đến giữa tháng 7 Chăm lịch (khoảng tháng 9, 10 Dương lịch) tại các đền, tháp, làng Chăm Bàlamôn.
Lễ hội Katê là một bộ phận quan trọng trong kho tàng di sản văn hóa phi vật thể của người Chăm, phản ánh nhiều khía cạnh văn hóa, phong tục tập quán, tín ngưỡng, tôn giáo, nghệ thuật liên quan đến sinh hoạt và đời sống kinh tế - văn hóa - xã hội của đồng bào Chăm.
Đối với người Chăm Bàlamôn, Katê là lễ hội lớn nhất, có ý nghĩa nhất, tác động đến nhiều mặt về tâm linh, tín ngưỡng, tôn giáo, tình cảm của cả cộng đồng. Lễ hội là một bộ phận cấu thành nền văn hóa truyền thống Chăm mang đậm bản sắc và dấu ấn của nền văn minh nông nghiệp lúa nước.
Ngay sau phần khai mạc, Lễ hội Katê bước vào nghi thức quan trọng nhất là lễ Nghinh rước trang phục Nữ thần Pô Sah Inư. Dưới sự điều hành của các chức sắc tôn giáo, lễ rước y trang của nữ thần diễn ra nghiêm trang.
Cùng với đó là vẻ đẹp uy nghi, cổ kính của ngôi tháp Pô Sah Inư, những chàng trai, cô gái người Chăm nhịp nhàng múa điệu múa dân tộc uyển chuyển trong tiếng trống Para nưng rộn ràng và tiếng kèn Saranai.
Do Lễ khai hội KaTê năm nay thời tiết đẹp nên đã thu hút hàng ngàn du khách trong và ngoài nước.
Bình Thuận là địa phương tập trung nhiều đồng bào Chăm sinh sống với hơn 40.000 người, phân bố chủ yếu tại các huyện Bắc Bình, Hàm Thuận Bắc, Tánh Linh, Tuy Phong... Tết Katê là tết cổ truyền của đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn. Đây là dịp để con cháu tưởng nhớ các vị vua hiền có công với dân với nước, ca ngợi công việc đồng áng, mùa màng, sự hưng thịnh và cầu nguyện cho làng xóm được bình yên, nhà nhà sung túc, người người được an lành, mùa màng tươi tốt.
Lễ hội Katê thường được bắt đầu bằng lễ hội từ các đền, tháp và cuối cùng là các hoạt động vui chơi, đón Tết tại nhà. Đây cũng là dịp để người Chăm từ khắp mọi miền đất nước trở về đoàn tụ cùng gia đình, bạn bè, dòng họ.
Một số hình ảnh tại lễ hội Kate: