Sình ca – Cao Lan

(DTTG) Sình ca hay còn gọi là Dân ca Cao Lan thuộc loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian của người Cao Lan tập trung ở các tỉnh: Tuyên Quang, Bắc Giang, Thái Nguyên,… Từ bao đời nay, hát Sình ca đã trở thành một nét sinh hoạt văn hoá tinh thần không thể thiếu với người Cao Lan.

Đăng bởi Đinh Ngọc  Thứ hai, 18/04/2022 10:16
Các nghệ nhân người Cao Lan đang biểu diễn điệu múa lên nương có trong Sình ca. (Ảnh: Internet)
Các nghệ nhân người Cao Lan đang biểu diễn điệu múa lên nương có trong Sình ca. (Ảnh: Internet)

Qua những làn điệu dân ca này, người Cao Lan có thể gửi gắm những tâm tư, tình cảm với nhau, những ước mơ, nguyện vọng của người lao động với thiên nhiên và thần linh… Mỗi khi có dịp gặp nhau, người Cao Lan hát cho nhau nghe những bài hát ca ngợi cảnh đẹp quê hương, làng bản. Những lúc lao động vất vả, mệt nhọc, họ thường cất lên tiếng hát ca ngợi tinh thần lao động, cầu chúc những vụ mùa tươi tốt. Khi trai gái làm quen hay bén duyên nhau, họ hát những làn điệu dân ca để ngỏ ý giao duyên và hẹn ước…

Ngoài những bài được truyền lại, người Cao Lan còn có thể hát ngẫu hứng, sáng tạo ra những bài dân ca mới, phản ánh cuộc sống của người dân, ca ngợi Đảng, Nhà nước và Bác Hồ. Ngoài ra, dân ca Cao Lan bao gồm rất nhiều các thể loại: Sịnh ca Thsăn lèn, Sịnh ca Thsao bạo (đối giao duyên), Sịnh ca Kên láu, Sịnh ca Tò tan (hát đố),…

Dân ca Cao Lan được hát ở hầu khắp mọi nơi, như trong nhà, ngoài đường, ở chợ, trên đồi, trong rừng hay trên nương rẫy… Nếu như có bạn hát là người làng khác đến chơi thì bao giờ chủ cũng hát trước, khách hát sau. Đó là những bài hát hỏi thăm gia cảnh, gia đình, quê hương….

Sình ca – Cao Lan. (Ảnh: Internet)
Sình ca – Cao Lan. (Ảnh: Internet)

Đối với hát làm quen, giao duyên, địa điểm hát thường là một nhà nào đó trong làng. Cả chủ và khách, họ bắt đầu từ những bài hát hỏi, chào mừng lẫn nhau; khi quen hơn, họ hát đối đáp; khi đã hiểu về nhau, họ mượn những bài tả cảnh để nói với nhau về tình. Những cuộc hát như vậy thường từ chiều hôm trước tới lúc gà gáy hôm sau. Sáng hôm sau, họ tiếp tục ra đường hát và từ lúc này, người ta có thể sáng tạo thêm các bài để hát chơi, trêu ghẹo nhau, gọi là Sịnh ca ý. Khi cuộc hát đã tàn, một bên nửa muốn về, nửa muốn ở lại; một bên lại muốn níu giữ nên cứ dùng dằng kẻ ở người về, lưu luyến, nhớ nhung…

Dân ca Cao Lan là sinh hoạt văn hóa đặc sắc được các thế hệ người Cao Lan kế thừa và lưu truyền từ nhiều đời nay. Trong mỗi điệu dân ca đều thể hiện muôn mặt đời sống văn hóa, tinh thần, các phong tục tập quán của người Cao Lan.

Dân ca Cao Lan còn là sinh hoạt tinh thần giúp gắn kết cộng đồng. Khi hát, người ta quên hết khó khăn, vất vả của cuộc sống thường ngày, quên đi mọi hiềm khích mà chỉ còn ở đó tiếng hát với tình yêu đôi lứa, tình yêu quê hương, động viên nhau lao động và vui sống…, vì thế mà con người trở nên gần gũi, yêu thương nhau hơn.

Hiện nay, Dân ca Cao Lan đang bị mai một đi rất nhiều bởi lẽ phần lớn những bài hát cua đồng bào đều bằng chữ Hán Nôm mà chưa được dịch ra tiếng phổ thông hay tiếng dân tộc. Chính vì vậy, Với nỗ lực bảo tồn và phát huy di sản Dân ca Cao Lan, Bảo tàng Bắc Giang đã tổ chức nghiên cứu, sưu tầm, dịch thuật, xuất bản một số bài dân ca Cao Lan.

Vào tháng 12 năm 2012, Dân ca Cao Lan đã được Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch quyết định đưa vào Danh mục di sản văn hoá phi vật thể quốc gia.

Đinh Ngọc

  • ma code

CƠ QUAN CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO
Giấy phép số: 36/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 20/5/2021
Tổng Biên tập: NGUYỄN MẠNH HỒNG
Trụ sở 48 Lý Thường Kiệt, Hoàn Kiếm, Hà Nội ĐT:024.3824.7204 - 0243.7379.192
Bản quyền thuộc về Báo Công lý. Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản.


Liên hệ Tòa soạn:
ĐT: 0243.9360.062 - 0243.7379.192
Email: phapluatdttg@gmail.com
Hotline: 0912.985.100