Điểm tâm linh của đồng bào dân tộc Lào ở huyện vùng biên Sốp Cộp

Điểm tâm linh của đồng bào dân tộc Lào ở huyện vùng biên Sốp Cộp

(DTTG) Cứ mỗi dịp tết đến xuân về người dân tại xã Mường Và huyện Sốp Cộp lại đến di tích tháp Mường Và để cầu cho sự binh anh trong năm mới. Đối với đồng bào dân tộc Lào thì tháp Mường Và không chỉ được coi là công trình kiến trúc, tâm linh mà di tích này còn được xem là biểu tượng đoàn kết giữa hai dân tộc Việt – Lào được người dân nơi đây gìn giữ.

Đăng bởi Thu Trang - Minh Ngọc   Thứ tư, 09/02/2022 10:00

Linh thiêng tháp cổ Mường Và

Mường Và theo tiếng địa phương có nghĩa là miền đất đông người tập trung sinh sống, đất đai bằng phẳng màu mỡ, phong cảnh đẹp. Tương truyền cách đây gần 5 thế kỷ, bộ tộc người Lào khi đến định cư ở Mường Và.

Quá trình sinh sống, người Lào đã mang theo tín ngưỡng của mình đến vùng đất mới. Hơn 400 năm trước, tại bản Mường Và, được sự giúp đỡ của cư dân bản địa, chủ yếu là người Thái (chiếm 53,76% dân số trong toàn tỉnh Sơn La) bộ tộc người Lào đã xây dựng lên tháp Mường Và theo tín ngưỡng của mình với phong tục thờ Phật trong chùa tháp, bởi vậy tháp Mường Và mang đậm dấu ấn của Phật giáo phái Tiểu thừa.

Di tích tháp Mường Và
Di tích tháp Mường Và

Tháp Mường Và cũng là một trong những công trình kiến trúc hiếm hoi ở Tây Bắc mang đậm dấu ấn văn hóa của người Lào trên đất Việt. Tháp Mường Và được xây dựng trên quả đồi nhân tạo, tòa tháp cao 13m hình bút tháp được chia thành 5 tầng. Giữa các tầng tháp trang trí bằng hình lõm (nhìn mặt cắt như hình bán nguyệt). Nơi tiếp giáp với tầng 2 trang trí hoa văn dây xoắn điểm xuyết hoa cúc. Nơi tiếp giáp với tầng 3 được trang trí hình voi đi lên núi... đến tầng 5 trang trí như một búp sen.

Tháp xây bằng gạch vồ, mỗi viên gạch vồ có chiều dài là 35cm, rộng 15cm, dầy 6cm, là loại gạch mầu đỏ được gắn với nhau bằng vôi, cát và mật. Tháp được xây đặc toàn bộ, không có cửa, phân chia 4 mặt khá đều nhau, mỗi mặt quay một hướng.

Di tích tháp Mường Và, ngoài ý nghĩa rất quan trọng về mặt kiến trúc cổ, kiến trúc nghệ thuật, còn có ý nghĩa lịch sử rất quan trọng bởi nằm ngay ở nơi tiếp giáp vùng biên giới giữa Việt Nam và Lào; qua đó khẳng định tình đoàn kết giữa Việt Nam và Lào cũng như mối giao lưu về văn hóa giữa hai dân tộc vùng biên giới là dân tộc Lào và dân tộc Thái ở Sơn La. Những năm gần đây, tỉnh Sơn La rất quan tâm tới di tích này. Ngoài hai lần trùng tu, tỉnh còn xây dựng nhà lưu niệm để lưu giữ những hiện vật có giá trị của di tích còn sót lại.

Di tích tháp Mường Và được xếp hạng Di tích kiến trúc cổ cấp quốc gia vào năm 1995
Di tích tháp Mường Và được xếp hạng Di tích kiến trúc cổ cấp quốc gia vào năm 1995

Di tích tháp Mường Và được xếp hạng Di tích kiến trúc cổ cấp quốc gia vào năm 1995. Tháp có một giá trị về mặt văn hóa, nghệ thuật và mang đặc tính văn hóa, tôn giáo của dân tộc Lào tại Tây Bắc nói chung, tỉnh Sơn La nói riêng. Ngoài những câu chuyện huyền bí, tháp Mường Và hiện được coi là công trình cổ kính bậc nhất của huyện Sốp Cộp và là một trong những công trình kiến trúc cổ còn lại ít ỏi trên vùng đất văn hóa Tây Bắc.

Đây cũng là một điểm tham quan hấp dẫn với du khách khi đến với Sơn La. Cùng với huyện Sốp Cộp, được biết Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Sơn La đang nghiên cứu về việc phát triển tuyến du lịch tại đây, nhằm quảng bá những giá trị văn hóa của tháp Mường Và cũng như tinh hoa văn hóa của địa phương.

Lễ hội truyền thống Mường Và được tổ chức vào ngày 15/4 hàng năm, nhân dân địa phương trong vùng nô nức đến Tháp Mường Và trảy hội, đón mừng năm mới. Với việc tôn tạo trùng tu tháp Mường Và, đây sẽ là điểm đến nằm trong tuyến du lịch của tỉnh, tạo điều kiện cho địa phương thúc đẩy phát triển du lịch sinh thái và cộng đồng.

Điểm tâm linh ở huyện vùng biên Sốp Cộp

Nằm ở vị trí trung tâm xã, Tháp Mường Và được người dân xem là nơi để họ bày tỏ tín ngưỡng của mình. Đặc biệt, vào những dịp quan trọng trong năm như khi kết thúc vụ mùa hay bắt đầu năm mới, họ cùng nhau đến tháp để cầu bình an, may mắn. Đã thành thông lệ hàng tuần các thành viên trong tổ quản lý tháp lại tiến hành dọn dẹp, phát quang khu vực xung quanh tháp và thắp hương tại khu nhà thờ của di tích.

Đồng bào dân tộc Lào huyện Sốp Cộp dâng hương tại tháp Mường Và cầu mong năm mới bình an, mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu
Đồng bào dân tộc Lào huyện Sốp Cộp dâng hương tại tháp Mường Và cầu mong năm mới bình an, mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu

Chia sẻ với phóng viên, ông Lò Văn Bóng, bản Mường Và, xã Mường Và, Sốp Cộp, Sơn La cho biết:“Theo kế hoạch của chi ủy, chi bộ và các đoàn thể giao cho hội cao tuổi và đoàn thanh niên, hội phụ nữ tiến hành phát quang quét dọn. Cứ mỗi dịp xuân về dân bản lại nô nức có hương quà cáp, bánh chưng, bánh kẹo để lên thắp hương cầu mong một năm mới người dân có một sức khỏe dồi dào và cầu mong cho mùa màng bộ thu, kinh tế phát triển hơn mọi năm”.

Với mỗi người con của dân tộc Lào việc đến tháp Mường Và vào dịp năm hết, tết đến để cầu cầu chúc một năm mới an lành, nhiều may mắn là điều không thể thiếu. Không đơn giản chỉ là để ước nguyện, mà đó còn là khoảnh khắc để con người hòa mình vào chốn tâm linh, bỏ lại phía sau bao vất vả trong cuộc mưu sinh.

Chị Lò Thị Khiên, bản Mường Và xã Mường Và, Sốp Cộp, Sơn La cho biết: “Cứ đến năm mới mỗi người con tại xã Mường Và thường xuyên lên thắp hương tại tháp Mường Và, nơi đây mang biểu tượng tâm linh của dân tộc Lào tại xã Mường Và. Mỗi người dân chúng tôi đều cầu mong cho tất cả mọi người được mạnh khỏe hạnh phúc, mong năm mới mưa gió thuận hòa cho bà con, mong cho bà con được mùa màng nhiều hơn, con cháu được học hành đến nơi đến chốn, làng bản ngày càng phát triển hơn so với những năm trước đây”.

Đồng bào dân tộc Lào huyện Sốp Cộp với trò chơi dân gian Tó Má Lẹ
Đồng bào dân tộc Lào huyện Sốp Cộp với trò chơi dân gian Tó Má Lẹ

Năm nay do tình hình dịch bệnh, các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao tại tháp Mường Và cũng được tổ chức, nhưng vẫn thực hiện nghiêm các biện pháp phòng chống dịch.

Ông Lò Văn Hương, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Và, Sơn La chia sẻ:“Đối với bản Mường Và, di tích tháp Mường và có ý nghĩa lịch sử cũng như tâm linh rất lớn đối với dân tộc Lào sinh sống trên địa bàn. Chúng tôi đã chỉ đạo bản Mường Và tiến hành tổng vệ sinh xung quanh tháp và đảm bảo cảnh quan đối với tháp. Tổ chức đến thắp hương tại tháp Mường Và trong dịp đầu xuân năm mới. Đối với nội dung này năm nào bà con trong bản Mường Và cũng đã đến dâng hương và thắp hương để đón năm mới phấn khởi, nhiều bình an, may mắn”.

Tháp Mường Và là địa điểm tâm linh của đồng bào dân tộc Lào ở huyện vùng biên Sốp Cộp
Tháp Mường Và là địa điểm tâm linh của đồng bào dân tộc Lào ở huyện vùng biên Sốp Cộp

Với những giá trị về kiến trúc, nghệ thuật, tháp Mường Và là một biểu tượng văn hóa đặc sắc của vùng biên Sốp Cộp nói chung và dân tộc Lào nói riêng. Nơi đây được coi là là sợi dây nối liền quá khứ với hiện tại, là nơi nguyện cầu của người dân về cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Thu Trang - Minh Ngọc

  • ma code

CƠ QUAN CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO
Giấy phép số: 36/GP-CBC do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 20/5/2021
Tổng Biên tập: NGUYỄN MẠNH HỒNG
Trụ sở 48 Lý Thường Kiệt, Hoàn Kiếm, Hà Nội ĐT:024.3824.7204 - 0243.7379.192
Bản quyền thuộc về Báo Công lý. Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản.


Liên hệ Tòa soạn:
ĐT: 0243.9360.062 - 0243.7379.192
Email: phapluatdttg@gmail.com
Hotline: 0912.985.100